Draai een willekeurige shampoofles om en je ziet een lange lijst met namen die eerder in een scheikundeboek lijken te horen dan in je badkamer. Sodium laureth sulfate, dimethicone, methylparaben: wat doen die stoffen eigenlijk? En moet je ze vermijden, zoals sommige verpakkingen met grote letters suggereren?
In dit artikel lees je wat de meest voorkomende ingrediënten betekenen, waarom ze erin zitten en wanneer het zinvol is om er bewust op te letten. Zo kun je de volgende keer in de winkel zelf beter inschatten welke shampoo bij jouw haar past.
Hoe je een ingrediëntenlijst leest
Op cosmetica in de Europese Unie staan de ingrediënten volgens de zogeheten INCI-namen, een internationale standaard. Daardoor zie je vaak Latijnse of Engelse termen, zoals aqua voor water. De volgorde is niet willekeurig: ingrediënten staan op volgorde van hoeveelheid, van veel naar weinig. Alles wat minder dan één procent van het product uitmaakt, mag in willekeurige volgorde achteraan staan.
Water staat bij shampoo bijna altijd bovenaan. Direct daarna volgen meestal de reinigende stoffen. Geurstoffen, conserveermiddelen en plantenextracten vind je meestal pas onderaan, omdat er maar kleine hoeveelheden van nodig zijn.
Sulfaten: de schuimmakers
Sulfaten zoals sodium lauryl sulfate (SLS) en sodium laureth sulfate (SLES) zijn oppervlakte-actieve stoffen. Ze binden zich aan vet en vuil, zodat je dat met water kunt wegspoelen. Ze zorgen ook voor het rijke schuim dat veel mensen associëren met schoon haar.
Het nadeel is dat sulfaten behoorlijk krachtig zijn. Bij een gevoelige of droge hoofdhuid kunnen ze irritatie of een trekkerig gevoel geven, en bij krullend, droog of gekleurd haar kunnen ze natuurlijke oliën en kleurpigment sneller wegwassen. SLES is doorgaans iets milder dan SLS. Heb je vet haar of gebruik je veel stylingproducten, dan kan een sulfaathoudende shampoo juist prima werken. Sulfaatvrije shampoos gebruiken mildere alternatieven, zoals cocamidopropyl betaine of decyl glucoside, die minder schuimen maar zachter reinigen.
Siliconen: glans met een keerzijde
Siliconen herken je meestal aan de uitgang -cone of -xane, zoals dimethicone, amodimethicone en cyclopentasiloxane. Ze vormen een dun laagje om de haarschacht. Daardoor voelt je haar gladder aan, glanst het meer, klit het minder en is het iets beter beschermd tegen hitte van een föhn of stijltang.
Sommige siliconen lossen goed op in water, andere niet. Die laatste kunnen zich bij dagelijks gebruik ophopen, waardoor fijn haar plat en zwaar kan aanvoelen. Dat is niet schadelijk, maar wel iets om op te letten. Een milde verhelderende shampoo af en toe verhelpt dat meestal. Wil je meer weten over shampoos, conditioners en andere haarproducten en ze met elkaar vergelijken, dan vind je achtergrondinformatie en reviews op www.cosmeticavergelijkjehier.nl.
Parabenen en andere conserveermiddelen
Een shampoo bestaat grotendeels uit water en is daardoor een ideale voedingsbodem voor bacteriën en schimmels. Conserveermiddelen voorkomen dat. Parabenen, zoals methylparaben en propylparaben, worden hiervoor al decennia gebruikt omdat ze effectief zijn in lage concentraties.
Parabenen kwamen in opspraak door vragen over mogelijke hormoonverstorende effecten. In de EU zijn daarom enkele parabenen verboden en gelden voor andere strikte maximale concentraties. Binnen die grenzen worden ze als veilig beschouwd. Kies je liever voor parabeenvrij, dan zie je vaak alternatieven als phenoxyethanol of sodium benzoate. Ook die hebben hun eigen voor- en nadelen; een product zonder conserveermiddel bestaat bij watergebaseerde shampoo vrijwel niet.
Overige ingrediënten die je vaak tegenkomt
Naast de bekende drie staan er nog meer stoffen op het etiket die het lezen waard zijn. Een paar veelvoorkomende:
- Parfum of fragrance: een verzamelnaam voor geurstoffen en een veelvoorkomende oorzaak van allergische reacties.
- Sodium chloride: gewoon keukenzout, gebruikt om de shampoo dikker te maken.
- Panthenol: provitamine B5, dat vocht helpt vasthouden in het haar.
- Glycerin: een vochtvasthoudende stof die droog haar soepeler maakt.
- Citric acid: stelt de zuurgraad bij, zodat de shampoo beter aansluit bij je hoofdhuid.
Wat betekent dit voor jouw keuze?
Geen enkel ingrediënt is per definitie goed of slecht. Het hangt af van je haartype, je hoofdhuid en hoe je je haar verzorgt. Heb je last van jeuk of roodheid, kijk dan eerst naar sulfaten en parfum. Voelt je haar zwaar en futloos, let dan op niet-oplosbare siliconen. En maak je je zorgen over conserveermiddelen, weet dan dat de Europese regels hier strenge grenzen aan stellen.
Door de lijst achterop de fles te leren lezen, ben je minder afhankelijk van marketingtermen op de voorkant. Begin met de eerste vijf ingrediënten, want die bepalen grotendeels hoe een shampoo werkt, en probeer een nieuwe shampoo een paar weken uit voordat je een oordeel velt. Je haar heeft vaak even tijd nodig om te wennen.
