Een slimme thermostaat laat je de verwarming regelen via je telefoon, leert je dagritme kennen en kan helpen om minder energie te verbruiken. Veel mensen schrikken terug van de installatie, maar in de meeste huizen is het vervangen van een oude thermostaat een overzichtelijke klus. Het grootste deel van het werk zit in de voorbereiding: weten wat voor ketel je hebt en welke bedrading er achter je huidige thermostaat zit.
In dit artikel loop je stap voor stap door het proces, van het controleren van de compatibiliteit tot het testen van de nieuwe thermostaat. Zo weet je vooraf waar je op moet letten en voorkom je verrassingen halverwege.
Controleer eerst je cv-ketel
Niet elke slimme thermostaat werkt met elke ketel. Het belangrijkste onderscheid is het type aansturing. Oudere systemen werken vaak met een simpele aan/uit-regeling: de thermostaat geeft alleen het signaal dat de ketel moet branden of stoppen. Modernere ketels ondersteunen meestal OpenTherm, een protocol waarmee de thermostaat de ketel traploos kan laten moduleren. Dat is zuiniger en comfortabeler, omdat de ketel niet steeds vol aan of uit gaat.
Het type van je ketel vind je op het typeplaatje of in de handleiding, vaak aan de voorkant of onder de klep. Zoek het merk en het typenummer op en vergelijk dat met de compatibiliteitslijst van de fabrikant van de thermostaat. Veel fabrikanten hebben daarvoor een online check. Twijfel je, maak dan een foto van het typeplaatje en van de aansluitingen aan de onderkant van de ketel, zodat je die later kunt vergelijken.
Kijk achter je oude thermostaat
De volgende stap is uitzoeken wat er in de muur zit. Haal de behuizing van je oude thermostaat voorzichtig los; vaak kan dat met een klik of een enkel schroefje. Je ziet dan meestal twee draden, soms meer. Twee draden wijzen in veel gevallen op een laagspanningsverbinding met de ketel, wat goed nieuws is: dat is de situatie waar de meeste slimme thermostaten op ontworpen zijn.
Zie je dikkere draden of een aansluiting op 230 volt, bijvoorbeeld bij een oudere gaskachel of elektrische verwarming, stop dan en laat het controleren. Een thermostaat die voor laagspanning is gemaakt, kan beschadigen of onveilig worden op netspanning. Maak altijd een foto van de bedrading voordat je iets loskoppelt, en noteer welke draad op welk klemmetje zat.
Veilig werken: het stappenplan
Heb je vastgesteld dat je ketel en bedrading geschikt zijn, dan kun je aan de slag. Werk rustig en houd de handleiding van je nieuwe thermostaat erbij, want de aansluitpunten verschillen per merk.
- Haal de stekker van de cv-ketel uit het stopcontact of schakel de bijbehorende groep uit.
- Maak de draden los van de oude thermostaat en schroef de oude montageplaat van de muur.
- Bevestig de nieuwe montageplaat waterpas en sluit de draden aan volgens de handleiding.
- Installeer, indien nodig, de meegeleverde module of ontvanger bij de ketel.
- Klik de thermostaat op de plaat en zet de stroom van de ketel weer aan.
Hulp nodig bij twijfel
Zelf installeren gaat vaak goed, maar soms kom je iets tegen wat niet in de handleiding staat, zoals een afwijkende kleur draad of een ketel met extra aansluitingen. Op klussercommunity.nl vind je vragen en antwoorden over uiteenlopende klussen, waardoor je kunt nagaan of anderen tegen hetzelfde probleem aanliepen. Kom je er dan nog niet uit, schakel dan een installateur in. Zeker als er gas of netspanning in het spel is, is voorzichtigheid verstandiger dan doorzetten.
Instellen en testen
Na het aansluiten volgt de configuratie. Download de app van de fabrikant, verbind de thermostaat met je wifi en volg de installatiewizard. Daarin geef je meestal aan of je ketel met OpenTherm of aan/uit werkt, wat voor afgiftesysteem je hebt, zoals radiatoren of vloerverwarming, en welke temperatuur je per dagdeel wilt.
Test daarna of alles werkt. Zet de gewenste temperatuur een paar graden hoger dan de huidige kamertemperatuur en controleer of de ketel aanslaat. Zet hem vervolgens lager en kijk of de ketel stopt. Houd de eerste dagen in de gaten of de temperatuur in huis klopt met wat je hebt ingesteld en of de warmwatervoorziening normaal blijft werken.
